AppChuan.comApp Chuẩn
Học tập và ngoại ngữ

App học tiếng Trung, Nhật, Hàn: tiêu chí riêng cho ngôn ngữ không dùng chữ Latinh

Chọn app học tiếng Trung, Nhật, Hàn: luyện chữ và thứ tự nét, phiên âm, thanh điệu, bộ gõ, từ điển vẽ chữ, lộ trình theo kỳ thi và lợi thế từ Hán Việt.

Evening language class in Bac Ninh factory dormitory, three young workers seated on plastic stools copying characters by hand into blank notebooks, phones face down beside them, side view

Chọn app học tiếng Trung, Nhật hay Hàn cần thêm một nhóm tiêu chí mà app học tiếng Anh không có: dạy chữ viết, thứ tự nét, hệ phiên âm và cách gõ chữ trên điện thoại. Một ứng dụng chỉ dạy qua phiên âm Latinh có thể giúp bạn nói được vài câu nhanh, nhưng sớm muộn bạn sẽ vấp khi đọc biển hiệu, tin nhắn hay tài liệu thật.

Bài này dành cho người Việt học ba ngôn ngữ Đông Á đang được nhiều người học để đi làm, du học hay làm việc với đối tác. Bài nói về đặc thù chữ viết của từng ngôn ngữ, tiêu chí chọn ứng dụng tương ứng, bộ gõ, từ điển tra chữ, lợi thế từ Hán Việt và cách ghép ứng dụng với lộ trình ôn kỳ thi năng lực ngôn ngữ.

Mỗi ngôn ngữ một bài toán chữ viết

Ba ngôn ngữ này thường được gộp chung, nhưng thử thách chữ viết khác nhau khá nhiều. Hiểu khác biệt giúp bạn biết cần ứng dụng mạnh ở mảng nào.

Tiếng TrungTiếng NhậtTiếng Hàn
Chữ viếtChữ Hán, có giản thể và phồn thểHai bảng chữ mềm hiragana, katakana, cộng chữ Hán gọi là kanjiChữ Hangul ghép theo khối âm tiết
Phiên âm hỗ trợBính âm, kèm dấu thanhChữ kana đóng vai phiên âm; có thể dùng chữ Latinh lúc đầuKhông cần phiên âm lâu, học thẳng Hangul
Khó nhất ban đầuThanh điệu và lượng chữ HánNhiều cách đọc cho một chữ HánBiến âm khi nối âm tiết, đuôi câu kính ngữ
Ứng dụng cần mạnh ởLuyện nghe thanh điệu, luyện viết nét, ôn chữ lặp lại ngắt quãngLuyện kana nhanh, kanji theo bộ, từ vựng kèm cách đọcLuyện đọc Hangul, nghe biến âm, kính ngữ trong hội thoại
Kỳ thi năng lực phổ biếnHSKJLPTTOPIK

Với tiếng Trung, quyết định giản thể hay phồn thể nên dựa vào nơi bạn định dùng: Trung Quốc đại lục dùng giản thể, Đài Loan và Hồng Kông dùng phồn thể. Ứng dụng tốt cho chọn một trong hai, hoặc hiện cả hai.

Với tiếng Hàn, nhiều người đọc được Hangul sau thời gian ngắn vì bảng chữ có hệ thống. Vì vậy app học tiếng Hàn nên sớm bỏ phiên âm Latinh; app giữ phiên âm quá lâu làm bạn chậm làm quen chữ.

Tiêu chí chọn app dạy chữ

Có thứ tự nét và cho luyện viết. Viết đúng thứ tự nét giúp nhớ chữ, viết nhanh, và cần thiết để tra chữ bằng cách vẽ. App tốt có hoạt hình nét, cho bạn tô theo trên màn hình và báo khi sai thứ tự. Dù vậy, viết tay ra giấy vẫn nên giữ song song.

Dạy theo bộ thủ và thành phần chữ. Chữ Hán và kanji được ghép từ các thành phần lặp lại. App giải thích chữ theo thành phần giúp bạn nhớ hàng nghìn chữ bằng cách hiểu cấu tạo, thay vì nhớ mỗi chữ như một hình vẽ riêng.

Từ vựng gắn với chữ, không tách rời. App chỉ dạy từ qua phiên âm mà không cho thấy chữ là app khiến bạn mù chữ sau một năm. Mỗi từ mới nên có chữ, cách đọc, nghĩa, câu ví dụ và âm thanh.

Lặp lại ngắt quãng cho chữ. Số chữ cần nhớ lớn nên ôn theo lịch là gần như bắt buộc. Xem app có ôn chữ theo cả hai chiều: nhìn chữ nhớ nghĩa và cách đọc, nghe hay đọc nghĩa nhớ ra chữ.

Âm thanh giọng người cho thanh điệu. Với tiếng Trung, phân biệt bốn thanh và thanh nhẹ là nền móng. App cần có bài tập nghe phân biệt thanh, không chỉ phát âm thanh của từ.

Lợi thế từ Hán Việt và cái bẫy đi kèm

Người Việt có một lợi thế lớn khi học chữ Hán và kanji, cũng như từ vựng tiếng Hàn gốc Hán: rất nhiều từ có âm Hán Việt quen thuộc. Biết chữ "học" trong "học sinh" giúp đoán nghĩa nhiều từ có chữ đó trong cả ba ngôn ngữ, và cách đọc trong tiếng Hàn, tiếng Trung đôi khi gần với âm Hán Việt. Một số ứng dụng và từ điển dành cho người Việt có hiện âm Hán Việt bên cạnh chữ; đó là tính năng đáng tìm.

Cái bẫy là từ đồng hình khác nghĩa. Có những từ viết bằng cùng chữ Hán nhưng nghĩa trong tiếng Việt hiện đại đã khác nghĩa trong tiếng Trung hay tiếng Nhật, hoặc mức độ trang trọng khác. Đoán nghĩa bằng Hán Việt là cách khởi đầu, nhưng với từ quan trọng bạn vẫn kiểm câu ví dụ và từ điển.

Một lưu ý nữa về phát âm: âm Hán Việt giúp nhớ, nhưng không thay được cách đọc thật. Nếu chỉ dựa vào âm Hán Việt, bạn sẽ đọc sai thanh trong tiếng Trung hay sai cách đọc trong tiếng Nhật. App tốt cho bạn thấy âm Hán Việt như một gợi ý ghi nhớ, còn âm thanh luôn là cách đọc chuẩn của ngôn ngữ đang học.

Cài bộ gõ và từ điển tra chữ trên điện thoại

Đọc được mà không gõ được thì không nhắn tin, không tra từ được. Ngay tuần đầu học, bạn chuẩn bị công cụ theo các bước sau.

  1. Vào phần cài đặt bàn phím của điện thoại, thêm bàn phím của ngôn ngữ đang học; bàn phím mặc định của hệ điều hành thường đã hỗ trợ cả ba ngôn ngữ.
  2. Với tiếng Trung, chọn kiểu gõ bằng bính âm hay viết tay; người mới nên dùng viết tay để tập nét, rồi chuyển sang bính âm khi đã nhớ cách đọc.
  3. Với tiếng Nhật, gõ bằng kana rồi chọn chữ Hán trong danh sách gợi ý; việc chọn đúng chữ là bài tập đọc rất tốt.
  4. Với tiếng Hàn, bàn phím ghép phụ âm và nguyên âm thành khối; tập gõ ngay từ khi học bảng chữ.
  5. Cài một từ điển có chức năng tra bằng cách vẽ chữ và tra theo bộ thủ, có tải về để dùng không cần mạng.
  6. Thử tra một chữ bạn thấy ngoài đời bằng cách vẽ lại trên màn hình để chắc công cụ hoạt động.

Cách thêm bàn phím và tên các kiểu gõ khác nhau tuỳ hệ điều hành và phiên bản, bạn kiểm trong cài đặt máy mình. Không cần cài bàn phím của bên thứ ba khi bàn phím hệ thống đã đủ dùng; bàn phím là nơi đi qua mọi thứ bạn gõ, kể cả mật khẩu.

Ghép ứng dụng với lộ trình kỳ thi năng lực

Nhiều người học ba ngôn ngữ này vì mục tiêu cụ thể như đi làm, du học, cần chứng chỉ năng lực. HSK cho tiếng Trung, JLPT cho tiếng Nhật, TOPIK cho tiếng Hàn đều chia cấp độ và có danh sách từ vựng, ngữ pháp, chữ Hán theo cấp mà người học thường dùng làm khung. Một số ứng dụng tổ chức bài học theo đúng các cấp này.

Ứng dụng theo cấp độ kỳ thi có ưu điểm là lộ trình rõ, biết mình còn bao nhiêu phần. Nhưng nên nhớ hai điều. Thứ nhất, kỳ thi có thể thay đổi cấu trúc và danh sách theo thời gian; bạn kiểm thông tin trên trang chính thức của đơn vị tổ chức thi, không dựa hẳn vào nội dung trong app. Thứ hai, học sát danh sách thi có thể làm bạn đỗ mà vẫn ngập ngừng khi giao tiếp thật.

Cách cân đối là dùng một ứng dụng theo cấp độ làm khung từ vựng và chữ, cộng thêm nội dung thật như video, truyện ngắn, hội thoại với người bản ngữ để luyện dùng. Khi gần ngày thi, chuyển trọng tâm sang làm đề mẫu có giới hạn thời gian, phần mà ứng dụng học hằng ngày thường ít luyện.

Nghe và nói: thanh điệu, biến âm và cách nói theo vai

Phần chữ viết dễ chiếm hết sự chú ý, khiến nhiều người học đọc được khá nhiều mà nghe nói rất chậm. Mỗi ngôn ngữ có một điểm nghe nói riêng cần ứng dụng hỗ trợ. Tiếng Trung có thanh điệu, sai thanh là sai từ; người Việt quen ngôn ngữ có thanh nên có lợi thế, nhưng các thanh tiếng Trung không trùng với thanh tiếng Việt, cần nghe phân biệt có chủ đích.

Tiếng Nhật có trường độ nguyên âm và phụ âm kép, nói ngắn hay dài sai là đổi nghĩa; ngữ điệu cao thấp cũng khác nhau theo vùng. Tiếng Hàn có hiện tượng biến âm khi các âm tiết nối nhau, chữ viết một đằng đọc một nẻo, nên người chỉ học qua chữ hay bị đọc từng khối rời rạc.

Cả tiếng Nhật và tiếng Hàn đều có hệ thống kính ngữ, cách nói thay đổi theo quan hệ giữa người nói và người nghe. App chỉ dạy một kiểu câu lịch sự chung dễ khiến bạn lúng túng khi giao tiếp với cấp trên, khách hàng hay bạn bè thân. Khi so sánh ứng dụng, xem phần hội thoại có tình huống theo vai không, và có giải thích vì sao chọn cách nói đó. Phần luyện nói chung như nhại theo mẫu, ghi âm tự so áp dụng được cho cả ba ngôn ngữ, có bài riêng trong danh mục này.

Những dấu hiệu nên đổi ứng dụng

Sau một hai tháng học, xem lại ứng dụng đang dùng có những dấu hiệu sau không:

  • Bạn vẫn phải nhìn phiên âm Latinh mới đọc được những từ đã học nhiều lần.
  • Bạn nhận ra chữ khi app hỏi trắc nghiệm, nhưng không tự viết hay gõ ra được.
  • Ứng dụng không có âm thanh giọng người, hoặc không có bài nghe phân biệt thanh điệu, biến âm.
  • Từ vựng không có câu ví dụ, bạn không biết dùng từ trong tình huống nào.
  • Bạn chưa từng đọc một đoạn văn thật ngoài app, như tin nhắn, thực đơn, hướng dẫn sử dụng, dù đã học vài tháng.
  • Ứng dụng đẩy bạn lên cấp tiếp theo dù phần ôn tập cũ còn sai nhiều.

Mỗi dấu hiệu chỉ ra một mảng ứng dụng đang yếu. Bạn không nhất thiết bỏ app chính, có thể bổ sung một công cụ cho đúng mảng đó, như một ứng dụng luyện viết chữ hay một từ điển tốt hơn. Khi thử app mới có phần đăng ký thông tin, chỉ khai mức cần thiết, không cần khai nơi làm việc hay số hộ chiếu.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếng Trung, Nhật, Hàn bằng app có cần học viết tay không?

Nên có, ít nhất ở giai đoạn đầu. Viết tay giúp nhớ cấu tạo chữ và thứ tự nét, từ đó tra chữ bằng cách vẽ cũng dễ hơn. Không cần viết đẹp; mục tiêu là nhớ chữ và nhận ra chữ khi gặp lại.

Nên học tiếng Trung giản thể hay phồn thể?

Tuỳ nơi bạn định dùng. Trung Quốc đại lục dùng giản thể, Đài Loan và Hồng Kông dùng phồn thể. Nếu chưa có định hướng, nhiều người chọn giản thể vì tài liệu phổ biến, sau này học thêm phồn thể không quá khó khi đã nắm cấu tạo chữ.

Âm Hán Việt có giúp học tiếng Nhật, tiếng Hàn không?

Có, đặc biệt với từ vựng gốc Hán. Âm Hán Việt giúp đoán nghĩa và nhớ từ nhanh hơn. Tuy vậy cần kiểm nghĩa thật trong câu ví dụ vì có từ đồng hình khác nghĩa, và luôn học cách đọc chuẩn của ngôn ngữ đó.

Có cần cài bàn phím riêng để gõ tiếng Trung, Nhật, Hàn?

Thường không. Bàn phím mặc định của hệ điều hành điện thoại phổ biến đã hỗ trợ cả ba ngôn ngữ, chỉ cần thêm trong cài đặt. Bàn phím bên thứ ba thấy được mọi thứ bạn gõ, nên chỉ cài khi thật cần và từ nhà phát triển đáng tin.

App luyện thi HSK, JLPT, TOPIK có đủ để thi không?

App giúp tích luỹ từ vựng, chữ và ngữ pháp theo cấp độ, nhưng nên kết hợp làm đề mẫu có giới hạn thời gian và luyện nghe đọc nội dung thật. Thông tin về cấu trúc đề và lịch thi cần kiểm trên trang chính thức của đơn vị tổ chức.

Học cùng lúc hai ngôn ngữ Đông Á có nên không?

Có thể, nhưng dễ lẫn chữ và cách đọc, nhất là giữa tiếng Trung và chữ Hán trong tiếng Nhật. Người mới nên tập trung một ngôn ngữ đến khi có nền vững rồi mới thêm ngôn ngữ thứ hai, và dùng ứng dụng tách riêng cho từng ngôn ngữ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138