Chọn ứng dụng gọi xe nên dựa trên ba thứ: thời gian chờ xe ở chỗ bạn hay đứng, tổng tiền thực trả cho đúng một chuyến quen, và mức an toàn của chuyến đi. Ở Việt Nam có nhiều ứng dụng gọi xe máy và ô tô cùng hoạt động, mỗi hãng mạnh ở một vài thành phố và một vài khung giờ. Không có ứng dụng nào rẻ nhất hay nhanh nhất ở mọi lúc mọi nơi, nên câu hỏi đúng là ứng dụng nào hợp với các chuyến của bạn.
Bài viết không xếp hạng hãng và không nêu cước thật, vì cước thay đổi theo thời điểm, khu vực và chương trình ưu đãi. Thay vào đó là cách so cước cho công bằng, những tính năng an toàn nên bật trước chuyến đầu tiên, và lý do nhiều người giữ hai ứng dụng thay vì một.
Ứng dụng gọi xe khác nhau ở đâu thật sự
Nhìn bề ngoài, các ứng dụng gọi xe giống nhau: chọn điểm đón, điểm đến, xem cước, bấm đặt. Khác biệt nằm ở những thứ không thấy trên màn hình đầu tiên. Thứ nhất là mật độ tài xế ở khu bạn đứng vào giờ bạn đặt: ứng dụng có nhiều tài xế ở trung tâm chưa chắc có nhiều ở khu công nghiệp ven thành phố lúc tan ca. Thứ hai là cách tính cước khi đông khách: có hãng tăng hệ số theo nhu cầu, có hãng giữ cước nhưng thời gian chờ dài hơn.
Thứ ba là loại xe và dịch vụ: xe máy, ô tô bốn chỗ, bảy chỗ, xe điện, giao hàng kèm theo. Nếu bạn hay đi cùng gia đình, thứ quan trọng là có xe bảy chỗ trong thời gian chờ chấp nhận được hay không. Thứ tư là cách xử lý sự cố: khi để quên đồ, khi bị tính sai cước, khi tài xế đi đường vòng, bạn liên hệ ai và mất bao lâu để được trả lời.
Ba thứ sau cùng chỉ thấy được khi đã dùng một thời gian, hoặc khi đọc kỹ phần đánh giá thấp trên cửa hàng ứng dụng. Đánh giá năm sao thường ngắn và chung chung; đánh giá một sao cho bạn biết ứng dụng hỏng ở đâu khi có chuyện, và đó mới là thông tin để so.
So cước cho công bằng: cùng chuyến, cùng giờ, cùng loại xe
Mở hai ứng dụng xem cước ở hai thời điểm khác nhau rồi kết luận ứng dụng này rẻ hơn là phép so sai. Cách so đúng là cố định mọi biến số trừ ứng dụng. Ví dụ giả định một người so ba lần trong tuần:
| Lần so | Điều kiện giữ cố định | Ứng dụng A | Ứng dụng B | Nhận xét |
|---|---|---|---|---|
| Sáng thứ Hai, 7 giờ 30 | Cùng điểm đón, điểm đến, xe máy | Cước báo cao hơn | Cước báo thấp hơn, chờ lâu hơn | Giờ cao điểm, B ít tài xế gần |
| Trưa thứ Tư, 12 giờ | Như trên | Gần bằng B | Gần bằng A | Giờ thấp điểm, chênh không đáng kể |
| Tối thứ Sáu, mưa | Như trên | Tăng mạnh | Tăng ít hơn, không có xe trong 10 phút | Rẻ mà không có xe thì cũng như không |
Ba điều rút ra từ cách so này. Một, chỉ so khi mở hai ứng dụng cùng một lúc, cùng điểm đón điểm đến, cùng loại xe. Hai, cộng cả thời gian chờ vào phép so: cước thấp hơn mà phải đứng chờ lâu dưới mưa thì có khi không đáng. Ba, tính cước đã trừ ưu đãi nhưng nhớ rằng ưu đãi có hạn, đừng chọn ứng dụng chính chỉ vì mã giảm giá của tuần đầu.
Cước hiển thị trước khi đặt thường là cước cố định cho chuyến đó, nhưng phí cầu đường, phí chờ hoặc thay đổi điểm đến giữa chừng có thể làm tổng tiền khác đi. Đọc kỹ dòng chữ nhỏ dưới mục cước của ứng dụng bạn dùng, vì mỗi hãng quy định khác nhau và có thể đổi theo thời gian.
Chọn theo tình huống: đi làm, ra sân bay, về quê, đi đông người
Cùng một người nhưng mỗi loại chuyến cần ưu tiên khác nhau. Bảng dưới gợi ý thứ nên xem trước tiên cho từng tình huống, không gắn với hãng nào:
| Tình huống | Ưu tiên xem trước | Điều hay bị bỏ sót |
|---|---|---|
| Đi làm hằng ngày bằng xe máy | Thời gian chờ ở điểm đón quen vào đúng giờ đi | Gói chuyến định kỳ hay ưu đãi theo tuần có thật sự rẻ hơn so với số chuyến bạn đi |
| Ra sân bay, ra ga sớm | Có cho đặt trước theo giờ không, cước đặt trước tính thế nào | Phí cầu đường, phí vào cảng hàng không có cộng thêm hay đã gồm trong cước báo |
| Về quê hoặc đi tỉnh lân cận | Ứng dụng có nhận chuyến liên tỉnh không, loại xe nào | Chiều về tài xế có thể không nhận; hỏi rõ qua kênh ứng dụng trước khi đặt |
| Đi cả nhà, có trẻ nhỏ | Xe bảy chỗ, có ghi chú mang theo xe đẩy, ghế trẻ em | Ghế an toàn cho trẻ thường không có sẵn; tự mang hoặc hỏi trước |
| Đi khuya một mình | Tính năng chia sẻ chuyến đi, nút khẩn cấp, đánh giá tài xế | Chọn điểm đón sáng và đông người, không đứng chờ trước cửa nhà riêng |
Từ bảng này bạn sẽ thấy vì sao một ứng dụng duy nhất hiếm khi đáp ứng hết. Khi so, hãy so theo tình huống bạn gặp nhiều nhất trong tháng chứ không phải tình huống hiếm, và kiểm các điều kiện như đặt trước, đi liên tỉnh trên phiên bản hiện hành vì chính sách của hãng thay đổi theo thời gian.
Tính năng an toàn nên bật trước chuyến đầu tiên
Phần lớn ứng dụng gọi xe hiện có một nhóm tính năng an toàn, nhưng tên gọi và vị trí trong menu khác nhau giữa các hãng và giữa các phiên bản. Trước khi đi chuyến đầu, dành năm phút tìm và kiểm những mục sau:
- Chia sẻ chuyến đi: gửi hành trình đang đi cho một người thân để họ thấy xe đang ở đâu; thường nằm ngay trên màn hình chuyến đi.
- Liên hệ khẩn cấp: lưu sẵn một hai người thân; tìm hiểu nút khẩn cấp trong ứng dụng làm gì khi bấm.
- Đối chiếu xe và tài xế: thói quen quan trọng nhất là so biển số, màu xe và ảnh tài xế với thông tin trong ứng dụng trước khi lên xe.
- Gọi và nhắn qua ứng dụng: nhiều hãng cho gọi qua kênh ẩn số; dùng kênh đó thay vì đưa số cá nhân cho tài xế.
- Ghi chú điểm đón: mô tả chỗ đứng bằng mốc dễ thấy như cổng, cây xăng, quán nước, tránh đọc số nhà riêng khi không cần.
Ban đêm hoặc đi một mình ở nơi lạ, chọn đứng chờ ở chỗ sáng, đông người, và chỉ lên xe khi thông tin khớp hoàn toàn. Tài xế đề nghị huỷ chuyến trên ứng dụng để đi giá thoả thuận bên ngoài là lúc bạn mất hết lớp bảo vệ của ứng dụng: không còn hành trình được ghi, không còn kênh khiếu nại. Lịch sự từ chối và đặt chuyến khác.
Thanh toán: tiền mặt, thẻ hay ví điện tử
Tiền mặt đơn giản và không phải lưu thông tin thẻ trong ứng dụng, nhưng dễ vướng chuyện thối tiền lẻ và không để lại chứng từ rõ ràng nếu cần khiếu nại.
Thẻ ngân hàng lưu trong ứng dụng tiện nhất cho người đi thường xuyên; đổi lại bạn cần bật xác thực khi thanh toán, đặt thông báo giao dịch, và gỡ thẻ khi không dùng ứng dụng đó nữa.
Ví điện tử liên kết cho phép tách một khoản tiền riêng cho đi lại, hạn chế thiệt hại nếu tài khoản bị lộ; kiểm xem ví có liên kết trực tiếp với ứng dụng gọi xe bạn chọn không, vì không phải cặp nào cũng có.
Thanh toán công ty một số ứng dụng có hồ sơ công việc tách khỏi hồ sơ cá nhân; nếu công ty bạn hoàn tiền đi lại, tách hai hồ sơ giúp cuối tháng làm chứng từ gọn hơn.
Nguyên tắc chung không chuyển khoản trực tiếp cho tài xế theo số tài khoản họ đọc khi ứng dụng đã ghi bạn trả bằng thẻ hoặc ví, và không bao giờ đọc mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên hỗ trợ của hãng.
Dữ liệu bạn để lại sau mỗi chuyến
Một năm dùng ứng dụng gọi xe là một năm hồ sơ di chuyển: nhà bạn ở đâu, mấy giờ đi làm, tối thứ mấy hay đi đâu. Dữ liệu này cần để ứng dụng chạy và để giải quyết khiếu nại, nhưng bạn vẫn có quyền giới hạn nó. Kiểm trong phần cài đặt: ứng dụng có cho xoá địa điểm đã lưu không, có cho tải xuống hoặc xem lịch sử chuyến đi không, có cho xoá tài khoản không và xoá thì dữ liệu được xử lý thế nào theo chính sách của hãng.
Hai thói quen nhỏ giúp ích nhiều. Thứ nhất, đặt tên địa điểm lưu bằng nhãn trung tính thay vì ghi rõ địa chỉ nhà riêng, nhất là khi máy dùng chung. Thứ hai, khi chụp màn hình chuyến đi để nhờ người khác xem hộ hoặc để khiếu nại trên mạng xã hội, che biển số xe, tên tài xế, số điện thoại và điểm đón gần nhà. Người tài xế cũng có quyền riêng tư như bạn.
Nếu bạn quyết định thôi dùng một ứng dụng, đừng chỉ gỡ khỏi máy. Vào tài khoản gỡ thẻ ngân hàng đã lưu, tắt liên kết ví, rồi mới xoá tài khoản hoặc ít nhất đăng xuất. Ứng dụng đã gỡ khỏi máy nhưng thẻ vẫn còn trong tài khoản là chỗ hở hay bị quên.
Cách thử hai ứng dụng trong hai tuần và quyết
Với người đi xe công nghệ vài lần mỗi tuần, hai tuần là đủ để có dữ liệu thật thay vì cảm giác:
- Chọn hai ứng dụng có hoạt động ở thành phố bạn; cài từ cửa hàng chính thức, kiểm đúng tên nhà phát triển.
- Bật các tính năng an toàn và lưu người liên hệ khẩn cấp ngay khi đăng ký.
- Mỗi lần cần đi, mở cả hai ứng dụng, ghi cước báo và thời gian chờ dự kiến, rồi đặt bên nào hợp lúc đó.
- Sau chuyến, ghi thêm thời gian chờ thực tế và có sự cố gì không.
- Cố tình thử một lần liên hệ hỗ trợ cho một việc nhỏ, ví dụ hỏi về hoá đơn chuyến đi, để biết họ trả lời nhanh chậm thế nào.
- Cuối hai tuần, xem lại: ứng dụng nào ít lần không có xe hơn ở chỗ bạn hay đứng, ứng dụng nào ít bất ngờ về tổng tiền hơn.
Nhiều người kết luận giữ cả hai, dùng một ứng dụng làm chính và một làm dự phòng khi trời mưa hoặc giờ cao điểm. Cách này hợp lý; chỉ cần lưu thẻ ở một ứng dụng thôi và thanh toán tiền mặt hoặc ví ở ứng dụng dự phòng để giảm số chỗ chứa thông tin thẻ của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Ứng dụng nào gọi xe rẻ nhất?
Không có ứng dụng rẻ nhất cố định, vì cước phụ thuộc giờ, khu vực, thời tiết và ưu đãi đang chạy. Cách duy nhất biết được là mở hai ứng dụng cùng một lúc cho cùng một chuyến và so tổng tiền kèm thời gian chờ, lặp lại vài lần ở các khung giờ bạn hay đi.
Đặt xe hộ người nhà ở xa được không?
Nhiều ứng dụng cho đặt chuyến với điểm đón khác vị trí của bạn và ghi tên, ghi chú cho người đi. Kiểm tính năng này trên phiên bản bạn đang dùng, gửi cho người nhà biển số và ảnh tài xế để họ đối chiếu, và bật chia sẻ chuyến đi để theo dõi tới khi họ đến nơi.
Để quên đồ trên xe thì làm gì?
Mở lịch sử chuyến đi trong ứng dụng, tìm mục báo đồ thất lạc hoặc liên hệ tài xế qua kênh của ứng dụng càng sớm càng tốt. Mô tả đồ vật cụ thể nhưng đừng gửi thêm thông tin cá nhân không cần thiết, và cẩn thận với người lạ nhắn tin tự xưng nhặt được đồ rồi đòi chuyển tiền.
Có nên nhận lời đi giá thoả thuận ngoài ứng dụng không?
Không nên. Khi chuyến đi nằm ngoài ứng dụng, bạn mất hành trình được ghi lại, mất kênh khiếu nại và mất phần bảo hiểm hay hỗ trợ sự cố mà hãng có thể cung cấp cho chuyến đi trong hệ thống. Khoản chênh lệch nhỏ không đáng với rủi ro đó.
Đánh giá tài xế có ảnh hưởng gì không?
Đánh giá giúp hãng nhận ra tài xế có vấn đề và giúp người đi sau. Đánh giá theo sự việc cụ thể như đi đúng đường, lái an toàn, thái độ, thay vì cho điểm thấp vì cước cao hay kẹt xe, vì những thứ đó tài xế không quyết định.
Trẻ vị thành niên có tự đi xe công nghệ được không?
Điều kiện độ tuổi tài khoản và người đi một mình do từng hãng quy định trong điều khoản, bạn cần đọc trên ứng dụng cụ thể. Nếu cho con đi, người lớn nên đặt chuyến từ tài khoản của mình, bật chia sẻ chuyến đi và dặn con kiểm biển số trước khi lên xe.