Muốn biết ứng dụng giao đồ ăn nào hợp với bạn, so tổng số tiền cuối cùng phải trả cho cùng một món ở cùng một quán, cộng với thời gian giao thực tế, chứ đừng so con số khuyến mãi trên trang chủ. Giá món trên ứng dụng có thể khác giá tại quán, phí giao thay đổi theo khoảng cách và giờ, có nơi tính thêm phí dịch vụ hay phí đơn nhỏ. Chỉ màn hình thanh toán cuối cùng mới cho con số thật.
Bài này viết cho người đặt món: dân văn phòng gọi cơm trưa, sinh viên ở trọ, gia đình đặt bữa tối. Phần cho chủ quán muốn lên ứng dụng giao đồ ăn là chuyện khác và đã có trang chuyên về nhà hàng trong hệ đề cập. Ở đây chỉ có cách so, cách chọn quán, và cách xử lý khi đơn đến sai.
Tổng tiền một đơn gồm những gì
Màn hình chọn món thường chỉ hiện giá món. Tổng tiền thật gồm nhiều dòng, tên gọi và cách tính khác nhau giữa các ứng dụng. Bảng dưới liệt kê các thành phần hay gặp để bạn biết phải tìm dòng nào:
| Thành phần | Cách hiểu | Điều cần kiểm |
|---|---|---|
| Giá món | Giá quán niêm yết trên ứng dụng | Có thể cao hơn giá ăn tại quán vì quán phải trả phí cho nền tảng |
| Phí giao hàng | Tính theo khoảng cách, đôi khi theo giờ và thời tiết | Xem lại khi đổi địa chỉ nhận; đặt ở công ty và ở nhà có thể khác hẳn |
| Phí dịch vụ, phí nền tảng | Một khoản cố định hoặc theo tỉ lệ, tuỳ ứng dụng | Không phải ứng dụng nào cũng có; đọc tên dòng phí ở bước thanh toán |
| Phí đơn nhỏ | Thu thêm khi giá trị đơn dưới một mức tối thiểu | Hay làm bạn gọi thêm món không cần để né phí |
| Ưu đãi, mã giảm | Trừ vào phí giao hoặc giá món, kèm điều kiện | Đơn tối thiểu, giờ áp dụng, số lần dùng, quán áp dụng |
| Tiền boa cho người giao | Tuỳ bạn, một số ứng dụng có ô chọn sẵn | Không bắt buộc; nếu bấm, kiểm số tiền trước khi xác nhận |
Cách so thực tế: chọn một món bạn hay ăn ở một quán có mặt trên cả hai ứng dụng, đi tới tận màn hình thanh toán ở cả hai mà chưa bấm đặt, rồi chép tổng tiền và thời gian giao dự kiến. Làm vài lần ở các khung giờ khác nhau. Sau một tuần bạn sẽ thấy ứng dụng nào thường rẻ hơn cho thói quen của mình, mà không cần tin quảng cáo của bên nào.
Tiêu chí chọn ứng dụng, ngoài chuyện giá
Giá chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là quán mình hay ăn có trên ứng dụng đó không. Một ứng dụng rẻ hơn mà không có tiệm cơm quen gần công ty thì vô dụng với bạn. Liệt kê năm quán bạn đặt nhiều nhất trong tháng, tìm trên từng ứng dụng, và đếm số quán có mặt. Đây thường là tiêu chí quyết định với người có thói quen ăn uống ổn định.
Tiêu chí thứ hai là thời gian giao thật so với thời gian báo. Ứng dụng báo ba mươi phút mà thường đến sau năm mươi phút thì bữa trưa văn phòng sẽ bị trễ giờ làm. Ghi lại vài lần giờ đặt, giờ báo và giờ nhận để thấy sai lệch. Tiêu chí thứ ba là cách ứng dụng xử lý đơn lỗi: có cho báo lỗi bằng ảnh không, hoàn tiền vào đâu, mất bao lâu. Những thứ này chỉ thấy khi gặp chuyện, nên đọc kỹ phần đánh giá một hai sao trên cửa hàng ứng dụng để biết trước.
Cuối cùng là cách thanh toán và đặt nhóm. Nếu bạn hay gọi chung cho cả phòng, xem ứng dụng có cho tạo đơn nhóm hay chia hoá đơn không, hay phải một người trả trước rồi đi thu lại. Tính năng này thay đổi theo phiên bản, nên kiểm trên bản đang cài thay vì nghe đồng nghiệp kể.
Đọc trang quán trên ứng dụng như người trong nghề
Điểm sao kèm số lượt. Bốn sao rưỡi trên vài chục lượt đánh giá ít ý nghĩa hơn bốn sao trên vài nghìn lượt. Nhìn cả hai con số cùng lúc.
Đánh giá gần đây. Quán đổi đầu bếp hay đổi chủ thì đánh giá cũ không còn đúng; lọc theo mới nhất và đọc mười cái gần nhất.
Ảnh do khách chụp. Ảnh quán đăng là ảnh đẹp nhất; ảnh khách chụp cho bạn biết phần ăn thật, cách đóng gói và lượng món.
Lời chê lặp lại. Một người chê mặn là khẩu vị; năm người chê đổ canh là cách đóng gói. Tìm điều bị nhắc lặp lại, đó mới là thông tin.
Mô tả món có ghi thành phần. Người dị ứng hay ăn kiêng cần mô tả rõ; quán ghi chung chung thì nhắn hỏi qua ứng dụng trước khi đặt, đừng đoán.
Giờ mở cửa thật. Quán đóng sớm nhưng chưa cập nhật giờ trên ứng dụng là nguyên nhân hay gặp của đơn bị huỷ sau khi bạn đã chờ.
Ghi chú đơn để món đến đúng ý
Phần ghi chú cho quán và cho người giao bị bỏ trống trong phần lớn đơn, trong khi đó là chỗ duy nhất bạn nói được điều mình cần. Vài mẫu ghi chú ngắn, rõ, đủ thông tin:
- Cho quán: "Không hành, không ngò; nước dùng để riêng" — mỗi yêu cầu một ý, tránh câu dài khó đọc khi quán đang đông.
- Cho quán, khi có dị ứng: "Dị ứng đậu phộng, nhờ quán báo nếu món có đậu phộng" — nói rõ là dị ứng chứ không chỉ là không thích, để quán hiểu mức nghiêm trọng.
- Cho người giao ở toà nhà: "Gửi lễ tân tầng trệt, ghi tên người nhận" — tránh để người giao phải lên tầng khi toà nhà không cho.
- Cho người giao ở hẻm: mô tả mốc dễ thấy như "hẻm cạnh tiệm sửa xe, nhà cổng xanh thứ ba bên trái" thay vì chỉ ghi số nhà.
- Khi đặt cho người khác nhận: chỉ ghi tên gọi và điểm nhận, không ghi thêm thông tin cá nhân không cần thiết.
Về dữ liệu cá nhân: ghi chú đơn hàng được quán và người giao đọc. Đừng ghi số căn cước, mật mã cửa, giờ nhà không có người hay những thông tin khác ngoài việc giao món. Sổ địa chỉ trong ứng dụng cũng nên đặt nhãn trung tính, và xoá địa chỉ cũ khi chuyển chỗ ở.
Đơn đến sai, thiếu, đổ: xử lý theo thứ tự
Gặp đơn lỗi, phản xạ đầu tiên của nhiều người là gọi mắng người giao, trong khi họ thường chỉ nhận túi đã đóng sẵn từ quán. Xử lý theo thứ tự này nhanh hơn và dễ được giải quyết hơn:
- Chụp ảnh ngay khi mở túi: túi còn dán niêm phong, phần bị đổ, món thiếu hoặc sai so với hoá đơn trên ứng dụng.
- Đối chiếu với chi tiết đơn trong ứng dụng, không đối chiếu theo trí nhớ.
- Vào mục hỗ trợ của đơn trong ứng dụng, chọn đúng loại lỗi, đính kèm ảnh; làm trong thời hạn ứng dụng cho phép báo lỗi.
- Mô tả ngắn, cụ thể: thiếu món gì, đổ phần nào, ảnh nào chứng minh. Không cần kể dài hay đe doạ đánh giá thấp.
- Theo dõi kết quả: hoàn tiền vào ví của ứng dụng, vào thẻ, hay tặng mã giảm giá; mỗi hình thức có ý nghĩa khác nhau với bạn.
- Đánh giá quán và người giao tách bạch theo đúng phần lỗi của mỗi bên.
Nếu cùng một quán lỗi lặp lại nhiều lần, cách đơn giản nhất là ngưng đặt quán đó, không phải đổi ứng dụng. Nếu ứng dụng thường xuyên xử lý khiếu nại chậm hoặc không thoả đáng, đó mới là lý do để cân nhắc đổi ứng dụng chính.
Đặt đồ ăn mà không vỡ ngân sách
Đặt hạn mức theo tuần. Nhiều người không biết mình đã chi bao nhiêu cho giao đồ ăn vì mỗi đơn nhỏ. Mở lịch sử đơn cuối tháng, cộng lại một lần là đủ để quyết có cần hạn mức không.
Coi chừng phí đơn nhỏ. Gọi thêm một ly nước để né phí đơn nhỏ thường làm đơn đắt hơn chứ không rẻ đi. Tính tổng trước và sau khi thêm món.
Mã giảm giá có điều kiện. Mã đòi đơn tối thiểu khiến bạn gọi nhiều hơn mức ăn được; mã chỉ áp cho một số quán khiến bạn đổi khỏi quán quen. Ưu đãi chỉ có lợi khi không đổi thói quen ăn của bạn.
Tắt bớt thông báo khuyến mãi. Thông báo đúng giờ trưa, giờ tối được thiết kế để gợi cơn thèm; tắt thông báo tiếp thị nhưng giữ thông báo trạng thái đơn.
Gọi chung để chia phí giao. Đặt chung một quán với đồng nghiệp giúp chia phí giao; thống nhất người trả và cách thu lại trước khi đặt.
Khi nào nên gỡ bớt một ứng dụng giao đồ ăn
Giữ hai ứng dụng giao đồ ăn có ích khi mỗi bên có những quán quen của bạn mà bên kia không có. Nhưng giữ ba bốn ứng dụng thường chỉ để săn mã, và hệ quả là thông báo dồn dập, thẻ ngân hàng lưu ở nhiều nơi, địa chỉ nhà nằm trong nhiều sổ địa chỉ. Một quy tắc dễ làm: ứng dụng nào ba mươi ngày bạn không đặt đơn nào thì gỡ.
Trước khi gỡ, vào tài khoản xoá thẻ đã lưu, kiểm còn số dư trong ví của ứng dụng không, rồi mới gỡ hoặc xoá tài khoản theo hướng dẫn của ứng dụng. Số dư trong ví hoặc điểm thưởng còn lại có thể mất khi xoá tài khoản; dùng hết hoặc chấp nhận bỏ, nhưng hãy quyết khi đã biết.
Với người muốn bớt ăn ngoài vì sức khoẻ hay vì tiền, gỡ ứng dụng là cách hiệu quả hơn nhiều so với tự nhủ. Khi cần đặt, vẫn cài lại được trong một phút; khoảng ma sát nhỏ đó đủ để bạn tự hỏi mình có thật sự cần không. Phần ăn uống đủ chất là chuyện của trang dinh dưỡng; ở đây chỉ bàn chuyện chọn và giữ ứng dụng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cùng một món mà giá trên ứng dụng cao hơn ở quán?
Quán trả phí cho nền tảng trên mỗi đơn, chi thêm bao bì, nên nhiều quán đặt giá trên ứng dụng cao hơn giá tại chỗ. Điều này không sai luật, nhưng bạn nên biết để so tổng tiền đúng cách, và có khi ghé quán mua mang về lại rẻ hơn nếu quán gần.
Có nên đưa tiền boa cho người giao không?
Không bắt buộc. Nếu muốn, nhiều người boa khi trời mưa, đơn nặng hoặc phải lên tầng cao. Nếu ứng dụng có ô boa sẵn, kiểm số tiền trước khi xác nhận để không bấm nhầm mức cao hơn ý định.
Người dị ứng thực phẩm có nên đặt qua ứng dụng không?
Được, nhưng cẩn thận gấp đôi: nhắn hỏi quán qua ứng dụng về thành phần, ghi rõ chữ dị ứng trong ghi chú, kiểm món khi nhận. Ứng dụng chỉ là kênh truyền tin, người quyết định món có an toàn hay không là quán, và rủi ro nhiễm chéo trong bếp luôn còn đó.
Đơn bị huỷ sau khi đã trả tiền thì tiền về đâu?
Tuỳ cách bạn trả và quy định của từng ứng dụng: thường hoàn về thẻ, ví liên kết hoặc ví riêng của ứng dụng, mỗi kênh mất thời gian khác nhau. Xem chi tiết trong mục đơn hàng, chụp lại màn hình thông báo huỷ và theo dõi tới khi tiền về.
Ứng dụng nào nhiều quán nhất?
Câu này không có đáp án chung, vì số quán thay đổi theo từng khu và từng tháng. Thứ quan trọng với bạn là những quán bạn muốn ăn có mặt trên ứng dụng nào; liệt kê năm quán quen và tìm thử trên từng ứng dụng là ra câu trả lời cho riêng bạn.
Nhận đồ ăn thì cần lưu ý an toàn gì?
Nhận ở nơi có người, kiểm niêm phong túi, không đưa thêm thông tin cá nhân cho người lạ, và không chuyển khoản theo tin nhắn lạ tự xưng là người giao hay nhân viên hỗ trợ. Mọi thanh toán và khiếu nại nên đi qua chính ứng dụng.