Ứng dụng nhắc uống nước có ích với những người hay quên uống vì mải việc — người làm văn phòng ngồi máy lạnh cả ngày, tài xế, giáo viên đứng lớp, người lớn tuổi ít thấy khát — nhưng thừa với người vốn đã uống đều. Thứ quyết định ứng dụng có giúp được không là cách bạn cài giờ nhắc, không phải ứng dụng đó có bao nhiêu hình minh hoạ đẹp.
Bài này giúp bạn quyết có cần cài không, chọn theo tiêu chí gì, cài nhắc thế nào để không thành tiếng chuông bị tắt ngay ngày thứ ba, và những trường hợp không được tự đặt lượng nước theo ứng dụng. Ứng dụng chỉ nhắc; lượng nước phù hợp với cơ thể bạn, nhất là khi có bệnh, là việc của bác sĩ.
Ai thật sự cần được nhắc
Cảm giác khát là cơ chế nhắc tự nhiên và với người khoẻ mạnh, phần lớn thời gian nó đủ dùng. Vấn đề là cảm giác đó dễ bị át đi khi tập trung làm việc, khi ở trong phòng lạnh khô, hoặc khi ngại đi vệ sinh — tài xế đường dài, người bán hàng đứng quầy, cô giáo dạy liền mấy tiết thường chủ động uống ít để đỡ phải rời chỗ. Với những người này, một lời nhắc vào đúng giờ nghỉ có giá trị thật.
Người lớn tuổi là nhóm thứ hai. Cảm giác khát thường giảm theo tuổi, nên ông bà có thể cả buổi chiều không uống mà không thấy gì. Ở nhà có người chăm thì lời nhắc của con cháu tốt hơn mọi ứng dụng; ông bà ở một mình thì một chiếc đồng hồ rung nhẹ hay một lời nhắc trên điện thoại chữ to có thể đỡ việc.
Nhóm không cần là người đã có thói quen để sẵn bình nước và uống theo bữa, theo giờ nghỉ. Thêm một ứng dụng chỉ thêm thông báo. Một kiểu người nữa nên cẩn thận là người dễ bị cuốn vào việc "hoàn thành chỉ tiêu": uống dồn cho đủ vạch trước giờ ngủ không giúp gì, còn làm mất giấc vì phải dậy đi vệ sinh.
Lượng nước mỗi ngày: vì sao không nên tin con số ứng dụng tự tính
Công thức theo cân nặng chỉ là ước lượng thô. Nhiều ứng dụng hỏi cân nặng rồi nhân với một hệ số để ra mục tiêu trong ngày. Cách tính này bỏ qua thời tiết, mức vận động, lượng nước có sẵn trong canh, cháo, trái cây — những thứ chiếm phần đáng kể trong bữa ăn người Việt.
Nhu cầu thay đổi theo ngày. Một ngày nắng ở Cần Thơ phải đi giao hàng ngoài đường khác hẳn một ngày mưa ngồi trong phòng. Mục tiêu cố định cho mọi ngày dễ dẫn đến uống thiếu khi trời nóng hoặc uống ép khi trời mát.
Có người phải giới hạn nước. Người suy tim, bệnh thận ở một số giai đoạn, một số bệnh nội tiết có thể được bác sĩ dặn uống không quá một mức nhất định. Với họ, ứng dụng khuyến khích "uống thêm cho đủ" là nguy hiểm. Mục tiêu phải lấy theo dặn dò của bác sĩ, và tốt nhất cho ứng dụng nhắc theo giờ chứ không đặt vạch phải đạt.
Màu nước tiểu và cảm giác cơ thể vẫn là chỉ dẫn thực tế. Hướng dẫn phổ thông thường dùng màu nước tiểu vàng nhạt làm dấu hiệu đủ nước ở người khoẻ. Ứng dụng không thấy được điều đó; bạn thấy. Coi ứng dụng là cái chuông, còn cơ thể mới là thước đo.
Chuyện ăn uống chi tiết nằm ở trang khác. Bài này chỉ bàn cách chọn và cài ứng dụng nhắc. Câu hỏi như nên uống loại nước gì, nước điện giải khi nào, uống bao nhiêu khi tập thể thao thuộc chuyên mục dinh dưỡng, có trang riêng bàn kỹ.
Ba cách nhắc uống nước và khi nào dùng cách nào
Không phải ai cũng cần một ứng dụng chuyên biệt. Đặt ba cách cạnh nhau rồi chọn cách ít phiền nhất mà vẫn hiệu quả với bạn.
| Cách | Ưu điểm | Nhược điểm | Hợp với ai |
|---|---|---|---|
| Báo thức hoặc lời nhắc lặp lại có sẵn trong máy | Không cài gì thêm, không xin quyền, không quảng cáo | Không ghi lại đã uống bao nhiêu, dễ lẫn với báo thức khác | Người chỉ cần vài lần nhắc cố định mỗi ngày |
| Ứng dụng nhắc uống nước chuyên biệt | Ghi lượng uống, xem lại theo tuần, nhắc thông minh theo giờ thức | Hay có quảng cáo, gói trả phí, đòi tạo tài khoản | Người muốn theo dõi một thời gian để tạo thói quen |
| Đồng hồ hoặc vòng đeo rung nhắc | Nhắc kín đáo, không cần cầm điện thoại | Phải có thiết bị, phải sạc | Người làm việc tay chân, đứng lớp, lái xe, người lớn tuổi |
| Bình nước có vạch giờ, không ứng dụng | Không thông báo, nhìn là biết | Không nhắc chủ động | Người làm việc tại chỗ, ghét thông báo |
Nhiều người thử ứng dụng chuyên biệt một tháng, khi đã quen thì chuyển về một hai lời nhắc lặp lại có sẵn trong máy. Đó là kết cục tốt: ứng dụng đã làm xong việc dạy thói quen.
Cài giờ nhắc cho đúng lịch sinh hoạt
Lời nhắc bị tắt nhanh nhất khi nó kêu vào lúc bạn không thể uống — giữa cuộc họp, đang chạy xe, nửa đêm. Làm theo thứ tự dưới để lời nhắc rơi vào lúc dùng được.
- Viết ra lịch một ngày làm việc điển hình: giờ dậy, giờ vào ca, các khoảng nghỉ, giờ ăn, giờ đi ngủ.
- Đặt khung nhắc chỉ trong giờ thức, kết thúc trước giờ ngủ khoảng hai tiếng để đêm không phải dậy.
- Gắn nhắc vào những mốc có sẵn: sau khi đánh răng buổi sáng, đầu giờ làm, giờ nghỉ giữa ca, trước bữa chiều. Người ta dễ làm theo lời nhắc gắn với việc đã quen hơn là lời nhắc đúng mỗi chín mươi phút.
- Với người lái xe hay đứng lớp, đặt nhắc vào giờ nghỉ đã biết, không đặt theo chu kỳ đều.
- Bật chế độ không làm phiền cho giờ họp, giờ học; kiểm xem ứng dụng có tôn trọng chế độ đó không.
- Dùng thử một tuần, ghi lại lời nhắc nào bị bỏ qua nhiều nhất rồi dời giờ hoặc xoá hẳn.
- Sau một tháng, giảm số lần nhắc. Mục tiêu là cơ thể tự nhớ, không phải ứng dụng kêu mãi.
Nếu cài cho ông bà, ngồi cạnh để chỉnh chuông và chữ, chọn âm thanh dễ nghe, và hỏi ông bà muốn được nhắc lúc nào. Lời nhắc ông bà không đồng ý thì sẽ bị tắt ngay khi con cháu ra về.
Tiêu chí chọn một ứng dụng nhắc uống nước
Tắt được mục tiêu, chỉ giữ nhắc. Với người phải giới hạn nước hoặc chỉ muốn được nhắc, ứng dụng cần cho phép bỏ vạch chỉ tiêu. Ứng dụng nào bắt buộc nhập cân nặng rồi khoá mục tiêu theo công thức là không phù hợp.
Ghi nhanh trong một chạm. Phải mở ứng dụng, chọn cốc, nhập dung tích mỗi lần uống thì vài ngày là chán. Tìm loại cho bấm ghi ngay từ thông báo hoặc từ tiện ích ngoài màn hình chính.
Quảng cáo không chen vào lúc ghi. Một số ứng dụng miễn phí hiện quảng cáo toàn màn hình sau mỗi lần bấm. Dùng thử vài ngày sẽ biết; nếu khó chịu, đổi sang lời nhắc có sẵn của máy.
Không đòi quyền thừa. Nhắc uống nước không cần vị trí, danh bạ, ảnh hay micro. Cần thông báo là đủ; đọc dữ liệu sức khoẻ chỉ khi bạn muốn đồng bộ.
Không bắt tạo tài khoản. Lượng nước uống là chuyện nhỏ, nhưng ứng dụng đòi đăng nhập bằng mạng xã hội để dùng thì bạn đang cho đi thêm dữ liệu không cần thiết. Ưu tiên loại lưu trên máy, kèm sao lưu theo hệ điều hành.
Trên đồng hồ có chạy độc lập không. Nếu nhắc qua đồng hồ, kiểm xem đồng hồ có rung khi điện thoại ở xa không, và có cho bấm "đã uống" ngay trên cổ tay không. Các chi tiết này đổi theo dòng máy và phiên bản, nên kiểm trên thiết bị của chính bạn.
Ghi chép uống nước và chuyện riêng tư
Lượng nước uống tự nó không nói gì nhiều, nhưng nhiều ứng dụng nhắc uống nước còn hỏi thêm cân nặng, chiều cao, tuổi, giới tính, có đang mang thai hay cho con bú không, có tập thể thao không. Gộp lại, đó là một hồ sơ sức khoẻ thu nhỏ. Chỉ khai những gì ứng dụng cần để nhắc; ô nào không bắt buộc thì bỏ trống.
Đọc mục mô tả dữ liệu trên trang ứng dụng của cửa hàng: dữ liệu có được chia sẻ với bên quảng cáo không, có được dùng để theo dõi bạn qua ứng dụng khác không. Một ứng dụng nhỏ chỉ có chức năng nhắc mà khai thu thập nhiều loại dữ liệu là dấu hiệu nên tìm lựa chọn khác.
Nếu muốn chia sẻ thói quen với bác sĩ hoặc người nhà — chẳng hạn người đang theo dõi bệnh thận được dặn ghi lượng nước vào và ra — xuất bảng số liệu ra rồi gửi qua kênh riêng, xoá họ tên đầy đủ khỏi tệp nếu gửi qua nhóm chat đông người. Ghi tay vào sổ theo mẫu bác sĩ đưa cũng là cách tốt, đôi khi tốt hơn vì bác sĩ quen đọc mẫu đó.
Dấu hiệu nên gỡ ứng dụng hoặc đổi cách nhắc
Ứng dụng chỉ đáng giữ khi nó làm việc của mình mà không gây thêm phiền. Gỡ đi khi gặp một trong các tình huống sau.
- Bạn tắt thông báo ngay khi nó hiện, quá ba lần mỗi ngày, suốt một tuần.
- Ứng dụng liên tục mời trả phí để mở khoá chức năng bạn đã dùng được từ đầu.
- Bạn bắt đầu uống ép để đạt vạch, thấy đầy bụng, hoặc đêm phải dậy nhiều lần.
- Bác sĩ dặn giới hạn nước mà ứng dụng không cho bỏ mục tiêu.
- Pin máy tụt bất thường và mục pin trong cài đặt chỉ ra ứng dụng nhắc này.
- Ứng dụng lâu không được cập nhật, không còn hoạt động đúng trên phiên bản hệ điều hành mới.
Gỡ xong, vào phần cài đặt quyền của máy kiểm lại, và nếu đã tạo tài khoản thì yêu cầu xoá. Thói quen uống nước có thể giữ bằng một bình nước để trong tầm mắt, không cần ứng dụng nào.
Câu hỏi thường gặp
Uống bao nhiêu nước mỗi ngày là đủ?
Không có một con số chung cho mọi người. Nhu cầu phụ thuộc thời tiết, mức vận động, thức ăn và tình trạng sức khoẻ. Người khoẻ thường dựa vào cảm giác khát và màu nước tiểu. Người có bệnh tim, thận hoặc đang điều trị nên hỏi bác sĩ, không lấy số ứng dụng tự tính làm chuẩn.
Có nên dùng ứng dụng nhắc uống nước cho trẻ nhỏ không?
Thường không cần. Trẻ nhỏ uống theo nhắc của người lớn trong nhà và theo giờ ở trường. Cho trẻ cầm điện thoại để chơi ứng dụng nuôi thú ảo bằng cách uống nước dễ biến việc uống thành trò chơi chạy theo điểm. Để bình nước của con trong tầm tay là đủ.
Đồng hồ thông minh có tự biết mình đã uống nước chưa không?
Không. Thiết bị không đo được lượng nước bạn uống; bạn phải tự bấm ghi. Những gì đồng hồ làm được là rung nhắc theo giờ và lưu lại lần bấm. Tính năng cụ thể đổi theo dòng máy và phiên bản, nên kiểm trên chính thiết bị đang dùng.
Người lớn tuổi quên uống nước thì cài nhắc thế nào cho hợp?
Hỏi ông bà muốn được nhắc vào lúc nào, gắn với việc quen như sau giờ ngủ trưa, trước bữa tối. Dùng chuông to, chữ to, ít lần trong ngày. Đặt sẵn cốc nước chỗ ông bà hay ngồi. Nếu ông bà có bệnh phải giới hạn nước, theo dặn của bác sĩ điều trị.
Ứng dụng nhắc uống nước miễn phí có an toàn không?
Phần lớn là ứng dụng đơn giản, nhưng nên kiểm ba điều: quyền xin có hợp lý không, có quảng cáo chen ngang khó chịu không, và mục mô tả dữ liệu có nói chia sẻ cho bên quảng cáo không. Chỉ khai thông tin tối thiểu, không đăng nhập bằng mạng xã hội nếu không bắt buộc.
Dùng ứng dụng một thời gian rồi có nên bỏ không?
Có thể. Mục đích là tạo thói quen. Khi bạn đã uống đều mà không cần nhắc, gỡ ứng dụng giúp đỡ thông báo và bớt dữ liệu. Nếu thấy thói quen lỏng ra vào mùa nóng hoặc mùa thi, cài lại một hai lời nhắc lặp lại có sẵn trong máy.