AppChuan.comApp Chuẩn
Sức khoẻ, gia đình và người lớn tuổi

Gọi video cho ông bà: chọn ứng dụng nào, cài thế nào để ông bà tự nghe máy

Chọn ứng dụng gọi video cho người lớn tuổi theo tiêu chí: cả nhà đã dùng gì, nghe máy một chạm, chữ to, mạng yếu, đặt máy cố định và gọi nhóm cả họ.

Elderly Vietnamese couple in a Lao Cai village home seated together facing a tablet propped on a wooden stand, viewed from behind their shoulders, warm lamplight, dark mountains outside window

Ứng dụng gọi video hợp nhất cho ông bà là ứng dụng mà phần đông con cháu trong nhà đã dùng sẵn, vì ông bà chỉ cần học một cách nghe máy. Ở Việt Nam, nhiều gia đình đã quen gọi qua Zalo hoặc Messenger; nhà có người ở nước ngoài có thể dùng thêm FaceTime, WhatsApp hay ứng dụng khác tuỳ nơi. Chọn một ứng dụng chính, cài kỹ cho ông bà, và để các ứng dụng khác ngoài màn hình chính.

Bài này đi qua các tiêu chí chọn, cách cài để ông bà tự nhận cuộc gọi không cần ai đứng cạnh, cách đặt máy và xử lý mạng yếu, và những cuộc gọi lạ mà ông bà phải biết từ chối. Tính năng cụ thể của từng ứng dụng thay đổi theo phiên bản; hãy kiểm trên máy đang dùng.

Năm tiêu chí chọn ứng dụng gọi video cho người lớn tuổi

Cả nhà đã dùng gì. Tiêu chí số một không phải kỹ thuật mà là thói quen. Nếu ba trong bốn người con dùng cùng một ứng dụng nhắn tin, đó là ứng dụng của ông bà. Bắt cả nhà chuyển sang một ứng dụng "tốt hơn" thường thất bại sau vài tuần.

Nghe máy dễ không. Màn hình cuộc gọi đến phải có nút nghe to, rõ, không lẫn với nút từ chối. Ông bà tay run hay mắt kém sẽ gặp khó với kiểu vuốt mảnh. Thử gọi vào máy ông bà vài lần và quan sát ông bà nghe.

Chạy được trên máy và mạng nhà ông bà. Máy cũ, bộ nhớ đầy, mạng ở quê chập chờn đều làm cuộc gọi vỡ hình, mất tiếng. Ứng dụng nào tự giảm chất lượng hình khi mạng yếu mà vẫn giữ tiếng thì hợp hơn. Thử ngay tại nhà ông bà, đừng thử ở nhà mình.

Gọi nhóm đủ người. Dịp Tết, giỗ, sinh nhật, cả họ muốn gọi chung. Kiểm ứng dụng cho gọi nhóm bao nhiêu người và màn hình chia ô có còn nhìn rõ trên máy ông bà không.

Ít thứ gây rối. Ứng dụng nhắn tin nhiều tính năng thì nhiều thông báo, nhiều nhóm, nhiều tin quảng cáo. Tắt bớt thông báo, rời những nhóm ông bà không cần, giữ lại cuộc trò chuyện với con cháu ở trên cùng.

Điện thoại, máy tính bảng hay màn hình thông minh

Thiết bị ảnh hưởng nhiều đến trải nghiệm hơn là ứng dụng. Bảng dưới so ba lựa chọn hay gặp trong nhà có người lớn tuổi.

Thiết bịĐiểm mạnhĐiểm yếuHợp khi
Điện thoại ông bà đang dùngKhông mua thêm, luôn ở bên ngườiMàn hình nhỏ, ông bà phải cầm, tay mỏi, hay che cameraGọi ngắn, ông bà quen máy
Máy tính bảng đặt trên giáMàn hình to, nhìn rõ cả nhà, không phải cầmPhải sạc, phải mở ra, ông bà dễ quên chỗ đểCuộc gọi dài, cả hai ông bà cùng ngồi
Màn hình thông minh để bàn có cameraCắm điện cố định, bật sẵn, có thể nghe máy bằng giọng nói tuỳ thiết bịPhải mua thêm, phụ thuộc hệ sinh thái của hãngÔng bà ngại cầm máy, nhà có mạng ổn định
Tivi có ứng dụng gọi video và camera rờiMàn hình rất toCài đặt phức tạp, điều khiển khóCó người ở cùng hỗ trợ

Phương án được nhiều nhà chọn: máy tính bảng đặt trên giá ở chỗ ông bà hay ngồi, cắm sạc thường trực, chỉ dùng cho gọi video và xem ảnh. Điện thoại vẫn giữ cho nghe gọi thường. Hãy xem thêm khả năng hỗ trợ tiếng Việt của thiết bị trước khi mua.

Cài để ông bà tự nghe máy không cần ai cạnh bên

Mục tiêu là khi con cháu gọi, ông bà nghe được ngay, thấy rõ, nghe rõ, kết thúc được mà không hỏi ai.

  1. Cài ứng dụng chính, đăng nhập bằng số điện thoại của ông bà, làm trực tiếp trên máy ông bà.
  2. Cấp quyền camera, micro và thông báo cho ứng dụng; thử ngay một cuộc gọi để chắc máy không chặn.
  3. Đưa ứng dụng ra khỏi chế độ tiết kiệm pin hoặc tối ưu pin, để cuộc gọi đến vẫn đổ chuông khi máy đang nghỉ. Mục này nằm trong cài đặt pin, tên gọi tuỳ hãng.
  4. Tăng âm lượng chuông của ứng dụng lên mức cao, bật rung.
  5. Ghim cuộc trò chuyện với từng người con lên đầu danh sách, đặt ảnh đại diện rõ mặt.
  6. Dạy ông bà hai thao tác: nghe máy và tắt máy. Chỉ hai thao tác đó, tập năm sáu lần.
  7. Nếu ông bà muốn chủ động gọi, thêm lối tắt ra màn hình chính cho cuộc gọi video tới một người cụ thể, nếu máy hỗ trợ.

Sau khi về, gọi thử vào những giờ khác nhau trong ngày, kể cả khi máy đã nằm yên lâu, để chắc chuông vẫn đổ. Nếu có cuộc gọi bị nhỡ mà không thấy chuông, quay lại kiểm phần pin và thông báo.

Viết hai thao tác nghe máy và tắt máy ra một tờ giấy chữ to, có hình vẽ tay vị trí nút, dán cạnh giá đỡ. Trong những tuần đầu, ông bà sẽ nhìn tờ giấy nhiều hơn bạn nghĩ.

Đặt máy, ánh sáng và âm thanh

Cuộc gọi với ông bà hay thất bại vì những lý do rất đời thường: ông bà cầm máy quá gần nên con cháu chỉ thấy cằm, ông bà ngồi quay lưng ra cửa sổ nên mặt tối đen, quạt trần kêu át tiếng. Không ứng dụng nào sửa được những thứ đó; một chút sắp xếp thì được.

Đặt máy trên giá đỡ, ngang tầm mắt khi ông bà ngồi, cách khoảng một sải tay. Ánh sáng chiếu từ phía trước mặt ông bà, không từ phía sau. Ban đêm, bật thêm một ngọn đèn bàn. Nếu ông bà nghe kém, dùng tai nghe có dây cho đơn giản, hoặc loa ngoài nhỏ kết nối với máy tính bảng; tai nghe không dây phải sạc và ghép nối, thêm một thứ ông bà phải nhớ.

Phía con cháu cũng có phần: nói chậm, nhìn vào camera, ngồi chỗ đủ sáng, tắt tiếng tivi phía sau. Với cuộc gọi nhóm cả họ, cử một người dẫn để mọi người lần lượt nói, tránh cảnh năm người nói cùng lúc khiến ông bà không nghe được ai.

Khi mạng yếu hoặc cuộc gọi chập chờn

Ở nhiều vùng quê, vùng núi, mạng di động lúc mạnh lúc yếu. Thử lần lượt những cách sau trước khi kết luận ứng dụng không dùng được.

  • Dùng wifi của nhà thay vì dữ liệu di động, đặt bộ phát wifi gần chỗ ông bà ngồi gọi.
  • Tắt camera một bên, chỉ giữ tiếng, khi hình đứng hoặc vỡ — nghe được nhau quan trọng hơn thấy nhau.
  • Đóng các ứng dụng khác đang chạy nền, nhất là ứng dụng đang tải hoặc sao lưu ảnh.
  • Hẹn giờ gọi vào lúc mạng ít người dùng, tránh giờ cao điểm buổi tối nếu khu vực hay nghẽn.
  • Kiểm bộ nhớ máy ông bà; máy đầy bộ nhớ chạy chậm, cuộc gọi dễ treo.
  • Thử một ứng dụng gọi khác trong cùng điều kiện, nhưng chỉ đổi hẳn nếu khác biệt rõ ràng.

Nếu mạng ở nhà ông bà quá yếu, cuộc gọi thoại bình thường vẫn là cách giữ liên lạc chắc chắn nhất. Đừng để ông bà nghĩ mình làm hỏng máy chỉ vì hình không lên.

Khi về thăm, đo thử tốc độ mạng ở đúng chỗ ông bà hay ngồi gọi, vào buổi tối là giờ hay gọi nhất. Nếu wifi chỉ mạnh ở phòng khách mà ông bà thích ngồi ở hiên sau, hoặc dời giá đỡ vào phòng khách, hoặc hỏi nhà mạng về bộ phát thêm. Một lần sắp xếp đúng chỗ đỡ hàng chục cuộc gọi chập chờn về sau.

Giữ nhịp gọi đều đặn và có chuyện để nói

Ứng dụng tốt đến đâu cũng không giữ được liên lạc nếu cuộc gọi chỉ diễn ra khi có việc. Với người lớn tuổi sống xa con cháu, một lịch gọi cố định — tối chủ nhật, hoặc trưa thứ tư sau giờ ăn — có giá trị hơn nhiều cuộc gọi bất chợt. Ông bà biết trước giờ để ngồi sẵn chỗ có giá đỡ và ánh sáng, máy đã sạc, không phải luống cuống tìm điện thoại trong túi áo.

Đặt lịch gọi trong ứng dụng lịch dùng chung của cả nhà hoặc lời nhắc lặp lại trên máy của từng người con, phân công ai gọi tuần nào nếu đông anh chị em. Ví dụ giả định: bốn người con ở Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương cũ nay thuộc TP Hồ Chí Minh và một người ở nước ngoài chia nhau mỗi người một tuần, tuần thứ năm gọi nhóm cả nhà. Ông bà tuần nào cũng có người gọi, không ai bị quá tải.

Cuộc gọi video với ông bà dễ rơi vào vòng hỏi han "ăn cơm chưa, khoẻ không" rồi im lặng. Chuẩn bị trước một hai thứ để cho xem: cháu đọc bài vừa học, món ăn vừa nấu, góc vườn mới trồng. Hỏi ông bà về chuyện ông bà thích kể. Cuộc gọi có nội dung làm ông bà mong chờ lần sau, và chính sự mong chờ đó giữ thói quen dùng máy tốt hơn mọi hướng dẫn kỹ thuật.

Cuộc gọi video lạ và chuyện quyền riêng tư

Ứng dụng gọi video cũng là kênh kẻ xấu tìm đến người lớn tuổi. Kiểu hay gặp: tài khoản lạ hoặc tài khoản giả mạo người quen gọi video vài giây, hình mờ, rồi nhắn tin vay tiền gấp. Dặn ông bà một luật đơn giản: chỉ nghe cuộc gọi video từ những người có ảnh đã ghim sẵn; ai đòi tiền qua video hay tin nhắn thì gọi điện thoại thường cho chính người đó, hoặc cho một người con khác, trước khi làm gì.

Trong cài đặt quyền riêng tư của ứng dụng, chỉnh để chỉ người trong danh bạ mới gọi được hoặc nhắn được cho ông bà, nếu ứng dụng có tuỳ chọn đó. Tắt chế độ cho người lạ tìm thấy qua số điện thoại nếu không cần. Phần chuyên sâu về giả mạo bằng hình ảnh và giọng nói có ở trang chuyên về bảo mật.

Cuối cùng là chuyện ghi lại cuộc gọi. Chụp màn hình hay quay lại khoảnh khắc ông bà cười với cháu là kỷ niệm đẹp, nhưng hỏi ông bà trước khi đăng lên mạng xã hội, và không để lộ khung cảnh nhà, số nhà, giấy tờ trên tường. Ảnh gửi vào nhóm họ hàng cũng có thể đi xa hơn bạn nghĩ.

Câu hỏi thường gặp

Ông bà không biết chữ thì có gọi video được không?

Được. Gọi video chủ yếu dựa vào hình ảnh: ghim cuộc trò chuyện với ảnh rõ mặt từng người con, dạy ông bà nhận ra người qua ảnh và bấm nút nghe màu xanh. Lối tắt có ảnh trên màn hình chính giúp ông bà chủ động gọi mà không cần đọc tên.

Có nên mua máy tính bảng riêng chỉ để ông bà gọi video?

Nếu cuộc gọi thường dài, cả hai ông bà cùng ngồi, hoặc mắt ông bà kém, máy tính bảng đặt trên giá giúp ích nhiều. Nếu chỉ gọi ngắn và ông bà đã quen điện thoại, chỉnh lại điện thoại cho đúng là đủ. Thử bằng một máy cũ trong nhà trước khi mua mới.

Vì sao gọi video tới máy ông bà mà không đổ chuông?

Thường do chế độ tiết kiệm pin chặn ứng dụng chạy nền, thông báo của ứng dụng bị tắt, hoặc máy đang ở chế độ không làm phiền. Kiểm lần lượt ba chỗ đó trong cài đặt. Sau mỗi lần cập nhật hệ điều hành, kiểm lại vì cài đặt có thể bị đổi.

Gọi video nhóm cả họ dịp Tết có giới hạn số người không?

Mỗi ứng dụng có giới hạn riêng và thay đổi theo phiên bản, kiểm trong phần hướng dẫn của ứng dụng. Thực tế, quá nhiều người cùng bật hình thì máy ông bà chia ô nhỏ, khó nhìn. Nên để vài gia đình bật hình, những người khác tắt hình chỉ nghe.

Làm sao để ông bà không bị lừa qua cuộc gọi video giả người quen?

Dặn ông bà: ai gọi video rồi hỏi vay tiền, nhờ chuyển khoản gấp, kể cả trông giống con cháu, thì tắt máy và gọi điện thoại thường cho đúng người đó hoặc người con khác. Chỉnh ứng dụng chỉ cho người trong danh bạ gọi tới nếu có tuỳ chọn.

Ông bà ở viện dưỡng lão thì gọi video thế nào?

Hỏi cơ sở có giờ và chỗ phù hợp cho cuộc gọi, có nhân viên hỗ trợ không. Một máy tính bảng để ở phòng ông bà, cài sẵn một ứng dụng, hẹn giờ cố định hằng tuần thường dễ hơn gọi bất chợt. Tôn trọng quy định của cơ sở về quay phim chụp ảnh người khác trong phòng chung.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138