AppChuan.comApp Chuẩn
Cách tự đánh giá một ứng dụng

Đọc đánh giá ứng dụng cho đúng: lọc đánh giá ảo, khai thác các đánh giá một, hai sao

Điểm trung bình nói ít hơn bạn nghĩ. Cách nhận ra đánh giá ảo, đọc đánh giá thấp theo loại lỗi, lọc theo thời gian và ghi lại điều đáng biết.

Two Vietnamese university students sharing a bench under a tamarind tree in Huế, both looking down at phones held low, screens dimmed, soft afternoon shade, wide shot from the side

Đọc đánh giá ứng dụng cho đúng là bỏ qua con số trung bình, lọc ra những đánh giá có chi tiết, đọc kỹ nhóm một và hai sao để biết ứng dụng hỏng ở đâu, rồi tự hỏi lỗi đó có chạm tới việc của mình không. Một ứng dụng 4,7 sao vẫn có thể hỏng đúng chỗ bạn cần, còn ứng dụng 3,9 sao đôi khi chỉ bị chê vì một thay đổi giao diện mà bạn không quan tâm.

Bài viết hướng dẫn cách đọc đánh giá trên cửa hàng ứng dụng như người kiểm chứng: nhận ra đánh giá ảo, phân loại lời phàn nàn, đọc phản hồi của nhà phát triển và đối chiếu với nguồn ngoài cửa hàng. Mọi con số ví dụ trong bài là ví dụ giả định để minh hoạ cách đọc, không gắn với ứng dụng thật nào.

Vì sao điểm trung bình nói ít hơn bạn nghĩ

Điểm trung bình gộp hàng nghìn ý kiến của những người dùng ứng dụng cho những việc rất khác nhau, trên những máy rất khác nhau, vào những thời điểm khác nhau. Người dùng hài lòng ít khi viết đánh giá; người gặp sự cố viết nhiều hơn; và nhiều ứng dụng hiện hộp mời chấm điểm đúng lúc bạn vừa làm xong một việc suôn sẻ, nên điểm cao dễ dồn lên. Kết quả là con số cuối cùng phản ánh cách thu thập ý kiến nhiều không kém chất lượng thật.

Thêm nữa, cửa hàng có thể tính điểm nặng hơn cho đánh giá gần đây, và cách tính này không được công bố chi tiết. Một ứng dụng từng rất tốt nhưng vừa có bản cập nhật tệ có thể vẫn giữ điểm cao trong một thời gian, và ngược lại.

Vì vậy, điểm trung bình chỉ nên dùng làm bộ lọc thô: điểm quá thấp và có rất ít người đánh giá thì cần lý do mạnh mới thử. Còn giữa các ứng dụng đều trên mức khá, việc so 4,5 với 4,6 gần như vô nghĩa. Thông tin thật nằm trong nội dung từng đánh giá, và đó là thứ phần còn lại của bài sẽ giúp bạn đọc.

Dấu hiệu của đánh giá ảo hoặc đánh giá không có giá trị

Khen chung chung, không nói dùng vào việc gì. Những câu như "ứng dụng tuyệt", "rất hữu ích, năm sao" không cho bạn thông tin nào. Dù thật hay ảo, bạn nên bỏ qua chúng khi đọc. Đánh giá có giá trị luôn nhắc tới một việc cụ thể: dùng để ghi chi tiêu ba tháng, đồng bộ hai máy, xuất ra bảng tính.

Nhiều đánh giá giống nhau về câu chữ hoặc dồn vào vài ngày. Khi bạn thấy một loạt đánh giá năm sao có cấu trúc câu na ná nhau, đăng sát ngày nhau, đặc biệt ngay sau ngày ra mắt, đó là dấu hiệu chiến dịch kéo điểm. Cửa hàng có quy định cấm và có gỡ, nhưng không bắt được hết.

Khen những thứ ứng dụng không có. Đôi khi đánh giá khen tính năng mà mô tả không hề nhắc tới, hoặc nhầm sang ứng dụng khác. Đây là dấu hiệu người viết chưa dùng thật hoặc viết theo mẫu.

Một sao vì lý do ngoài ứng dụng. Có đánh giá thấp vì giao hàng chậm, nhân viên cửa hàng thái độ, hay mạng nhà người viết yếu. Những ý kiến này có thể đúng về dịch vụ, nhưng không nói gì về chất lượng phần mềm. Tách chúng ra để khỏi bị kéo theo.

Tên người đánh giá và lịch sử. Một số cửa hàng cho xem các đánh giá khác của cùng người. Tài khoản chỉ toàn chấm năm sao cho hàng loạt ứng dụng không liên quan thì đáng ngờ hơn tài khoản có cả khen lẫn chê.

Đọc đánh giá một, hai sao theo loại lỗi

Nhóm đánh giá thấp là nơi nhiều thông tin nhất, miễn là bạn phân loại được. Gần như mọi lời phàn nàn về ứng dụng rơi vào một trong các loại dưới đây; việc của bạn là xem loại nào chạm tới nhu cầu của mình.

Loại phàn nànVí dụ cách người dùng viếtCó đáng lo với bạn không
Mất dữ liệu, không đồng bộ"Cập nhật xong mất hết ghi chú", "hai máy không khớp"Rất đáng lo nếu bạn định lưu thứ quan trọng; xem có nhiều người cùng báo không
Thu phí bất ngờ, khó huỷ gói"Hết dùng thử tự trừ tiền", "không tìm thấy chỗ huỷ"Đáng lo; ghi lại để khi thử nhớ đặt lịch huỷ trước ngày gia hạn
Quảng cáo dày"Bấm một nút hiện hai quảng cáo"Tuỳ người dùng; với ông bà và trẻ nhỏ thì đáng lo
Lỗi trên dòng máy cụ thể"Máy đời cũ bị văng", "máy tính bảng hiển thị lệch"Chỉ đáng lo nếu máy bạn cùng loại
Đổi giao diện, bỏ tính năng cũ"Bản mới khó dùng hơn", "mất nút quen thuộc"Thường là thói quen; chỉ đáng lo nếu tính năng bị bỏ đúng là thứ bạn cần
Hỗ trợ không trả lời"Gửi thư ba tuần không ai phản hồi"Đáng lo với ứng dụng giữ tài khoản, tiền hoặc dữ liệu công việc

Một mẹo nhỏ: đếm xem trong hai mươi đánh giá thấp gần nhất, loại nào xuất hiện nhiều nhất. Nếu loại chiếm đa số là thứ bạn không quan tâm, điểm thấp đó không phải lý do để loại ứng dụng. Ngược lại, chỉ ba bốn người báo mất dữ liệu cũng đủ để bạn cẩn trọng với ứng dụng định giữ những ghi chép quan trọng.

Lọc theo thời gian, phiên bản và loại máy

Đánh giá cũ hai ba năm trước đang mô tả một ứng dụng đã khác hẳn hiện tại. Khi đọc, hãy ưu tiên đánh giá trong vài tháng gần đây, và nếu cửa hàng cho lọc theo mức sao hay sắp theo mới nhất thì dùng ngay. Một ứng dụng có lỗi nghiêm trọng đã được sửa thường để lại dấu vết rất rõ: chuỗi đánh giá thấp dồn trong vài tuần, sau đó nhà phát triển trả lời đã sửa, và các đánh giá sau đó dịu lại.

Ngược lại, nếu bạn thấy đánh giá thấp mới đây tăng đột biến sau một ngày cụ thể, hãy đối chiếu với ghi chú cập nhật quanh ngày đó. Có thể bản mới vừa đổi cách tính phí, bỏ tính năng miễn phí, hoặc gây lỗi. Trong trường hợp đó, chờ thêm vài tuần trước khi cài là lựa chọn khôn ngoan.

Cuối cùng là loại máy. Lỗi trên điện thoại đời cũ, trên máy tính bảng, hay trên một hệ điều hành cụ thể chỉ quan trọng khi máy bạn thuộc nhóm đó. Một số cửa hàng hiển thị đánh giá theo thiết bị bạn đang dùng; nếu không, hãy tìm trong nội dung đánh giá những chữ nhắc tới dòng máy của mình.

Phản hồi của nhà phát triển nói nhiều hơn bạn nghĩ

Có trả lời hay không. Nhà phát triển trả lời các đánh giá thấp cho thấy họ có người theo dõi phản hồi. Ứng dụng không trả lời một đánh giá nào trong nhiều tháng không hẳn là tệ, nhưng khi bạn gặp sự cố, khả năng được hỗ trợ cũng thấp tương ứng.

Trả lời cụ thể hay trả lời mẫu. Câu trả lời giống hệt nhau cho mọi đánh giá, kiểu "cảm ơn bạn, vui lòng liên hệ hỗ trợ", là trả lời cho có. Câu trả lời nêu đúng lỗi, hẹn bản sửa, hoặc hướng dẫn cách khắc phục cụ thể thì đáng tin hơn nhiều.

Giọng điệu khi bị chê. Nhà phát triển cãi lại, đổ lỗi cho người dùng hoặc chê ngược là tín hiệu xấu về cách họ sẽ đối xử với bạn khi có tranh chấp, nhất là chuyện tiền.

Lời hứa có được giữ không. Nếu nhà phát triển hứa sửa trong bản tới, hãy xem các đánh giá sau ngày cập nhật đó. Lời hứa đã giữ là điểm cộng; lời hứa lặp lại nhiều tháng mà lỗi vẫn còn là điểm trừ.

Đối chiếu với đánh giá ngoài cửa hàng

Đánh giá ngoài cửa hàng, như bài viết, video, nhóm cộng đồng, bổ sung được góc nhìn dài hạn mà đánh giá trên cửa hàng thường thiếu. Nhưng nó có những cái bẫy riêng.

  • Kiểm xem có tài trợ không. Bài viết hay video có mã giới thiệu, đường dẫn mua gói kèm hoa hồng, hoặc ghi hợp tác với nhãn hàng thì không hẳn sai, nhưng người làm có lý do để nói tốt.
  • Ưu tiên người dùng lâu. Bài chia sẻ sau sáu tháng hay một năm dùng có giá trị hơn bài mở hộp ngày đầu, vì những vấn đề như mất dữ liệu, tăng phí, khó xuất dữ liệu chỉ lộ ra theo thời gian.
  • Hỏi trong nhóm cộng đồng đúng cách. Thay vì hỏi ứng dụng nào tốt nhất, hãy hỏi cụ thể: ai dùng ứng dụng này cho việc giống mình, dùng bao lâu, có xuất dữ liệu được không. Câu hỏi cụ thể kéo về câu trả lời cụ thể.
  • Xem ngày đăng. Bài so sánh hai năm trước có thể nhắc giá, giới hạn, tính năng đã thay đổi. Mọi chi tiết cụ thể phải kiểm lại trên phiên bản hiện hành.
  • Cẩn thận với ảnh chụp màn hình được gửi lên nhóm. Nếu bạn chia sẻ ảnh màn hình ứng dụng để hỏi, che tên, số điện thoại, số dư, địa chỉ trước khi gửi.

Nguồn ngoài cửa hàng nên dùng để trả lời câu hỏi mà đánh giá trên cửa hàng không trả lời được, chứ không để thay thế việc bạn tự đọc và tự thử.

Ghi lại những gì đọc được trong mười phút

Đọc đánh giá dễ bị cuốn vào cảm xúc của người viết. Để giữ đầu óc tỉnh, hãy làm theo một trình tự cố định và ghi lại kết quả ngắn gọn.

  1. Ghi điểm trung bình và số lượt đánh giá, chỉ để tham khảo.
  2. Chọn xem đánh giá mới nhất, đọc khoảng mười đánh giá năm sao có chi tiết, ghi hai điểm mạnh được nhắc nhiều nhất.
  3. Lọc đánh giá một và hai sao, đọc khoảng hai mươi cái gần đây, gom theo loại lỗi như bảng phía trên.
  4. Đánh dấu loại lỗi nào chạm tới việc của bạn hoặc loại máy của bạn.
  5. Xem nhà phát triển trả lời ra sao ở những lỗi đó.
  6. Đối chiếu ngày xuất hiện lỗi với ghi chú cập nhật.
  7. Viết kết luận một câu, ví dụ giả định: ứng dụng mạnh ở nhập nhanh, yếu ở đồng bộ khi mạng chập chờn, cần thử kỹ phần đồng bộ trong tuần dùng thử.

Câu kết luận đó chính là danh sách việc cần kiểm khi bạn chuyển sang bước dùng thử bảy ngày. Đọc đánh giá không cho bạn câu trả lời cuối cùng, nhưng cho bạn biết phải thử chỗ nào trước.

Câu hỏi thường gặp

Ứng dụng mới ra, rất ít đánh giá thì đọc thế nào?

Khi có ít đánh giá, điểm trung bình gần như không có ý nghĩa. Hãy dựa nhiều hơn vào trang cửa hàng: nhà phát triển, mô tả, mục dữ liệu. Nếu vẫn muốn thử, dùng dữ liệu giả trong thời gian đầu và tránh để ứng dụng mới giữ thứ quan trọng duy nhất của bạn.

Có nên tin đánh giá được ghim hoặc nổi bật đầu danh sách không?

Đánh giá nổi bật thường là những cái được nhiều người bấm hữu ích, nên có giá trị nhất định. Tuy vậy chúng có thể đã cũ. Hãy luôn chuyển sang chế độ mới nhất để biết tình trạng hiện tại của ứng dụng.

Đánh giá bằng tiếng Việt ít thì làm sao?

Bạn có thể đọc đánh giá tiếng Anh hay ngôn ngữ khác nếu cửa hàng cho chọn, vì lỗi phần mềm thường giống nhau ở mọi nước. Riêng các vấn đề như bản dịch tiếng Việt, cách hiển thị tiền đồng, hỗ trợ khách ở Việt Nam thì chỉ người dùng Việt mới nói được.

Có nên viết đánh giá sau khi dùng thử không?

Nên, nếu bạn viết cụ thể: dùng vào việc gì, bao lâu, trên loại máy nào, gặp gì. Một đánh giá như vậy giúp người sau nhiều hơn mười đánh giá chung chung. Không nhắc tên thật, số điện thoại hay thông tin tài khoản trong đánh giá.

Ứng dụng tặng quà để đổi lấy đánh giá thì sao?

Quy định của các cửa hàng nhìn chung không cho phép đổi quà lấy đánh giá hay ép điểm cao. Nếu ứng dụng làm vậy, điểm của nó bị bóp méo, và đó cũng là dấu hiệu về cách họ làm việc. Bạn nên đọc kỹ nhóm đánh giá thấp hơn bình thường.

Đánh giá chê ứng dụng thu phí có nghĩa là ứng dụng xấu không?

Không hẳn. Nhiều người chê vì không muốn trả tiền cho bất kỳ thứ gì. Điều cần xem là ứng dụng có báo trước rõ ràng không, có cho huỷ dễ dàng không, và bản miễn phí có còn dùng được không. Phàn nàn về bị trừ tiền bất ngờ mới là dấu hiệu đáng lo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138