Bạn nên gỡ một ứng dụng khi nó không còn làm đúng việc bạn cần, khi nó đòi nhiều dữ liệu hay nhiều tiền hơn giá trị nó mang lại, khi nó không còn được cập nhật, hoặc đơn giản là ba tháng rồi bạn không mở. Nhưng gỡ cho đúng là một trình tự: lấy dữ liệu ra, huỷ thuê bao, gỡ liên kết thanh toán, xoá tài khoản, rồi mới xoá ứng dụng khỏi máy.
Phần lớn người dùng chỉ làm bước cuối, nên tài khoản vẫn nằm trên máy chủ của nhà phát triển, thuê bao vẫn tự gia hạn, và quyền đăng nhập bằng tài khoản mạng xã hội vẫn mở. Bài này liệt kê tám dấu hiệu nên gỡ và hướng dẫn rời đi sạch sẽ. Phần dọn bộ nhớ máy và chọn ứng dụng mặc định có ở chuyên mục tiện ích trên điện thoại của trang.
Gỡ ứng dụng cũng là một quyết định đánh giá
Chọn ứng dụng thường được làm cẩn thận, còn gỡ thì làm vội hoặc không bao giờ làm. Điện thoại của nhiều người có vài chục ứng dụng chỉ mở một lần, có ứng dụng cài vì một đợt khuyến mãi, có ứng dụng cài để làm một việc duy nhất rồi quên. Mỗi ứng dụng như vậy vẫn có thể chạy nền, gửi thông báo, giữ quyền truy cập, và cập nhật tốn dữ liệu di động.
Nhìn từ góc đánh giá, gỡ ứng dụng là áp lại bảng tiêu chí lên một ứng dụng đang dùng, chỉ khác là lần này bạn có thêm dữ kiện thật: đã dùng bao lâu, có giúp được gì, đã tốn bao nhiêu. Nếu ứng dụng không còn đạt ở tiêu chí trọng số cao nhất của bạn, thì việc nó từng tốt không phải lý do để giữ.
Cũng có những ứng dụng nên giữ dù ít dùng: ứng dụng của ngân hàng bạn có tài khoản, ứng dụng của cơ quan bạn cần cho thủ tục, ứng dụng xác thực đăng nhập. Gỡ những ứng dụng này có thể làm bạn mất cách đăng nhập hoặc phải xác minh lại rất phiền. Trước khi gỡ bất cứ thứ gì liên quan tới đăng nhập và tiền, nên kiểm xem bạn còn cách vào tài khoản khác hay không.
Tám dấu hiệu nên gỡ ứng dụng
Ba tháng không mở. Phần lớn hệ điều hành cho xem thời gian dùng gần nhất hoặc thời gian sử dụng từng ứng dụng. Ứng dụng không mở trong một mùa thường là ứng dụng bạn không cần, trừ loại dùng theo dịp như đặt vé tàu dịp lễ.
Việc chính đã có cách khác tốt hơn. Bạn đã chuyển sang ghi chú trong một ứng dụng khác, hay đã dùng bản web. Giữ hai ứng dụng cho cùng một việc dễ làm dữ liệu rải rác.
Bản cập nhật làm mất tính năng bạn cần. Khi tính năng đó là lý do bạn chọn ứng dụng, mất nó nghĩa là ứng dụng không còn đạt tiêu chí chính.
Đổi chính sách thu phí hoặc thu dữ liệu. Bản miễn phí bị cắt bớt mạnh, hoặc chính sách quyền riêng tư mới cho phép chia sẻ dữ liệu rộng hơn mà bạn không đồng ý.
Xin thêm quyền không liên quan. Sau một lần cập nhật, ứng dụng bỗng đòi danh bạ, vị trí liên tục, hay quyền trợ năng mà việc nó làm không cần. Phần chuyên sâu về quyền có ở trang AI Bảo Mật.
Quảng cáo hoặc thông báo quá dày. Thông báo mời mua, mời quay lại liên tục làm phiền hơn giá trị ứng dụng đem lại.
Lâu không được cập nhật. Với ứng dụng có đăng nhập và đồng bộ, hơn một năm không có bản mới là dấu hiệu nhóm phát triển có thể đã bỏ.
Máy nóng, tốn pin bất thường. Khi số liệu pin trong cài đặt máy chỉ ra một ứng dụng ít dùng mà tốn pin nhiều, đó là lý do đủ để gỡ hoặc ít nhất hạn chế chạy nền.
Gỡ ứng dụng, đăng xuất, huỷ thuê bao, xoá tài khoản: khác nhau thế nào
Bốn việc này hay bị nhầm là một. Bảng dưới cho thấy mỗi việc xoá được gì và còn để lại gì.
| Việc | Xoá được gì | Còn lại gì |
|---|---|---|
| Gỡ ứng dụng khỏi máy | Ứng dụng và phần lớn dữ liệu lưu trên máy | Tài khoản, dữ liệu đã đồng bộ lên máy chủ, thuê bao đang chạy |
| Đăng xuất | Phiên đăng nhập trên máy đó | Toàn bộ tài khoản và dữ liệu; ứng dụng vẫn trên máy |
| Huỷ thuê bao | Lần gia hạn tiếp theo | Tài khoản và dữ liệu; thường vẫn dùng gói tới hết kỳ đã trả |
| Xoá tài khoản | Tài khoản và dữ liệu gắn với nó, theo chính sách của nhà phát triển | Có thể còn bản lưu theo nghĩa vụ pháp lý hoặc trong thời gian chờ xoá hẳn; thuê bao qua cửa hàng có khi phải huỷ riêng |
| Thu hồi đăng nhập bằng tài khoản khác | Quyền ứng dụng đọc thông tin từ tài khoản mạng xã hội hay tài khoản hệ điều hành của bạn | Dữ liệu ứng dụng đã lấy trước đó |
Điểm hay bị bỏ sót nhất là thuê bao mua qua cửa hàng ứng dụng: gỡ ứng dụng không huỷ thuê bao, và đôi khi xoá tài khoản trong ứng dụng cũng không. Bạn cần vào phần quản lý thuê bao của cửa hàng để huỷ.
Trình tự rời một ứng dụng cho sạch
Với ứng dụng có tài khoản, có dữ liệu hoặc có thanh toán, hãy đi theo thứ tự dưới đây. Đảo thứ tự, ví dụ gỡ ứng dụng trước, có thể làm bạn mất đường vào để xuất dữ liệu hay xoá tài khoản.
- Xuất dữ liệu bạn còn muốn giữ, kiểm tệp xuất mở được như hướng dẫn ở bài xuất dữ liệu của chuyên mục.
- Huỷ thuê bao trong phần quản lý thuê bao của cửa hàng hoặc trên trang web nơi bạn đã đăng ký, chụp lại màn hình xác nhận huỷ.
- Gỡ thẻ, ví điện tử, tài khoản ngân hàng đã liên kết trong ứng dụng, nếu có.
- Tìm mục xoá tài khoản trong cài đặt ứng dụng hoặc trên trang web của họ, đọc kỹ thời gian chờ xoá hẳn nếu có.
- Sau khi xoá tài khoản, gỡ ứng dụng khỏi máy.
- Vào cài đặt tài khoản mạng xã hội hoặc tài khoản hệ điều hành bạn từng dùng để đăng nhập, thu hồi quyền của ứng dụng đó.
- Nếu bạn từng dùng chung mật khẩu của ứng dụng này cho nơi khác, đổi mật khẩu ở những nơi đó.
Với ứng dụng chỉ chạy trên máy, không tài khoản, không thanh toán, bạn chỉ cần bước năm. Trình tự đầy đủ dành cho ứng dụng đã biết về bạn nhiều thứ.
Ứng dụng ít dùng: gỡ hẳn hay giữ lại
Không phải ứng dụng ít dùng nào cũng nên gỡ. Một số gợi ý để quyết nhanh:
- Ứng dụng dùng theo mùa như đặt vé dịp lễ, khai thủ tục định kỳ: có thể gỡ và cài lại khi cần, miễn là bạn nhớ cách đăng nhập. Một số hệ điều hành có tính năng tạm gỡ ứng dụng ít dùng mà giữ dữ liệu, tên gọi khác nhau theo máy và phiên bản.
- Ứng dụng xác thực, ngân hàng, cơ quan: giữ lại, kể cả khi ít mở, trừ khi bạn đã đóng tài khoản tương ứng.
- Ứng dụng mua sắm, khuyến mãi: gỡ bớt thường giúp bớt chi tiêu theo cảm hứng, bạn vẫn dùng bản web khi cần.
- Trò chơi và ứng dụng giải trí đã chán: gỡ, và nhớ huỷ gói nếu có.
- Ứng dụng cài sẵn không gỡ được: có thể tắt hoặc ẩn theo tuỳ chọn của máy, thu hồi quyền và tắt thông báo; đừng tìm cách can thiệp hệ thống để gỡ bằng được.
- Ứng dụng của người khác cài hộ, như con cháu cài cho ông bà: hỏi lại người dùng trước khi gỡ, có khi đó là ứng dụng họ cần mà không nhớ tên.
Khi phân vân, một cách thử đơn giản là chuyển ứng dụng vào một thư mục riêng ở trang cuối màn hình chính trong một tháng. Nếu cả tháng không cần mở, đó là câu trả lời.
Sau khi gỡ: kiểm lại trong vài tuần
Rời một ứng dụng chưa hẳn kết thúc ở lúc bấm xoá. Trong vài tuần sau đó, nên để mắt tới ba chỗ. Chỗ thứ nhất là sao kê thẻ hoặc lịch sử giao dịch của ví: nếu ngày gia hạn cũ trôi qua mà vẫn có khoản trừ, nghĩa là thuê bao chưa được huỷ đúng nơi, và bạn cần liên hệ cửa hàng ứng dụng hoặc nhà cung cấp kèm ảnh chụp màn hình xác nhận huỷ đã lưu.
Chỗ thứ hai là hộp thư. Thư xác nhận xoá tài khoản thường tới trong vài ngày; nếu không có, hoặc bạn vẫn nhận thư thông báo hoạt động tài khoản, có thể yêu cầu xoá chưa được xử lý. Chỗ thứ ba là danh sách ứng dụng có quyền truy cập trong tài khoản mạng xã hội hay tài khoản hệ điều hành: kiểm lại xem tên ứng dụng đã biến mất chưa.
Ghi một dòng vào bảng tiêu chí cũ của ứng dụng đó: ngày rời đi, lý do, đã xuất dữ liệu ở đâu. Dòng ghi này hữu ích khi một năm sau ai đó trong nhà hỏi lại, hoặc khi chính bạn định quay lại ứng dụng sau một bản cập nhật lớn và muốn nhớ vì sao đã bỏ.
Rà soát ứng dụng định kỳ ba tháng một lần
Một lần rà soát mất chừng hai mươi phút, đủ để giữ điện thoại gọn và giảm những rủi ro không thấy. Bạn mở danh sách ứng dụng đã cài, sắp theo lần dùng gần nhất nếu máy có tuỳ chọn đó, rồi đi từ dưới lên: ứng dụng nào lâu nhất không dùng thì xem trước.
Với mỗi ứng dụng, hỏi ba câu: còn cần không, còn đạt tiêu chí chính không, có đang giữ dữ liệu hay tiền của mình không. Ứng dụng không cần và không giữ gì thì gỡ ngay. Ứng dụng không cần nhưng có tài khoản thì đánh dấu để làm trình tự rời đi đầy đủ vào một buổi khác. Ứng dụng còn cần thì kiểm lại quyền và thông báo.
Cùng lúc rà ứng dụng, nên mở phần quản lý thuê bao của cửa hàng để xem mình đang trả cho những gì. Nhiều người phát hiện ra những khoản nhỏ tự gia hạn từ lâu mà không dùng nữa. Phần tính tổng tiền các gói đang trả có bài riêng ở chuyên mục miễn phí hay trả phí. Với điện thoại của cha mẹ hoặc con nhỏ, việc rà soát nên làm cùng người dùng, giải thích vì sao gỡ, thay vì tự ý xoá.
Câu hỏi thường gặp
Gỡ ứng dụng rồi cài lại thì dữ liệu còn không?
Nếu dữ liệu đã đồng bộ lên tài khoản, cài lại và đăng nhập thường lấy lại được. Nếu ứng dụng chỉ lưu trên máy mà không có sao lưu, gỡ đi là mất. Trước khi gỡ, hãy kiểm ứng dụng lưu dữ liệu ở đâu và xuất ra nếu cần giữ.
Xoá tài khoản xong thì dữ liệu có bị xoá ngay không?
Tuỳ chính sách của từng nhà phát triển. Nhiều nơi có thời gian chờ để bạn đổi ý, và có thể giữ một phần dữ liệu lâu hơn theo nghĩa vụ pháp lý như chứng từ giao dịch. Đọc phần xoá tài khoản trong chính sách quyền riêng tư để biết cụ thể.
Không tìm thấy chỗ xoá tài khoản trong ứng dụng thì làm sao?
Tìm trong trang trợ giúp hoặc trang web của nhà phát triển, hoặc gửi yêu cầu qua kênh hỗ trợ ghi trên trang cửa hàng. Cửa hàng ứng dụng hiện có quy định yêu cầu ứng dụng cho tạo tài khoản phải có cách xoá tài khoản; chi tiết quy định nên kiểm theo phiên bản hiện hành.
Có nên gỡ ứng dụng mạng xã hội để bớt dùng điện thoại không?
Đó là lựa chọn của từng người. Gỡ ứng dụng nhưng vẫn dùng bản web khi cần là cách nhiều người dùng để giảm thời gian lướt mà không mất liên lạc. Nếu chỉ muốn bớt, có thể tắt thông báo hoặc đặt giới hạn thời gian trong cài đặt máy trước.
Ứng dụng đã gỡ vẫn gửi thư quảng cáo thì xử lý thế nào?
Gỡ ứng dụng không huỷ đăng ký nhận thư. Dùng đường huỷ nhận thư ở cuối thư, hoặc xoá tài khoản để dừng hẳn. Nếu thư vẫn tới sau khi đã xoá tài khoản, đánh dấu thư rác và cân nhắc gửi yêu cầu xoá dữ liệu qua kênh hỗ trợ.
Gỡ ứng dụng có huỷ được các khoản thanh toán tự động không?
Không. Thanh toán tự động qua cửa hàng ứng dụng phải huỷ trong phần quản lý thuê bao của cửa hàng; thanh toán qua thẻ hay ví liên kết trực tiếp phải huỷ trong ứng dụng hoặc trên trang của nhà cung cấp, rồi gỡ liên kết thẻ, ví.